Aday Memurlukta Kritik Karar: Yeni Disiplin Düzeni Resmen Yürürlükte

Resmi Gazete’de 29 Ocak 2026 itibarıyla yayımlanan düzenleme, aday memurluk sistemini kökten değiştirdi. Disiplin cezası alan aday memurlar için artık yalnızca görevden çıkarma değil, aynı zamanda 3 yıl süreyle devlet memurluğundan men yasağı da uygulanacak.

657 Sayılı Kanun’da Dönüm Noktası

Resmi Gazete’de yayımlanan 7573 sayılı Kanun, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun aday memurluğa ilişkin çekirdek maddelerini yeniden yazdı. Düzenleme, adaylık sürecini yalnızca bir uyum dönemi olmaktan çıkararak ölçen, eleyen ve kayıt altına alan bir yapıya dönüştürdü.

Değişiklik, özellikle KPSS sonrası kamuya ilk kez adım atan adayları doğrudan etkiliyor. Eğitimden staja, disiplin sicilinden kurum içi davranışlara kadar uzanan geniş bir performans çerçevesi artık bağlayıcı.

Adaylık Sürecinde Disiplin Çıtası Yükseldi

Yenilenen 56’ncı maddeyle birlikte adaylık süresinde başarısızlık ve disiplin daha net tanımlandı. Temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ya da stajın herhangi bir aşamasında başarısız olan adaylar için süreç keskinleşiyor. Aynı şekilde, birden fazla uyarma veya kınama ile aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezaları da adaylığın sonunu getiriyor.

Bu karar, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla alınıyor. Süreç, idari takdir alanı barındırsa da yeni metinle birlikte çerçevesi netleşmiş durumda.

3 Yıl Memuriyet Yasağı: Yeni ve Caydırıcı Eşik

Düzenlemenin en sert sonucu, adaylık döneminde disiplin gerekçesiyle ilişiği kesilenlere getirilen 3 yıl süreli memuriyet yasağı oldu. Sağlık nedenleri bu yasağın dışında tutuldu. Diğer tüm hallerde, kamu kapısı üç yıl boyunca kapalı kalacak.

İlişiği kesilen adaylara ait bilgiler, kurumlar tarafından Kamu Personel Bilgi Sistemine bildirilecek. Böylece adayın durumu, farklı kurumlara yapılacak başvurularda da görünür olacak.

Aday Memurluk Artık “Formalite” Değil

Uzmanlara göre yeni düzenleme, aday memurluğu bir geçiş süreci olmaktan çıkarıp gerçek bir yeterlilik sınavına dönüştürüyor. Kurum içi disiplin, mesleki uyum ve eğitim performansı artık soyut kriterler değil; doğrudan kariyer sonucuna etki eden ölçütler.

Bu tablo, adayların yalnızca sınav başarısıyla değil, kurumsal kültüre uyum ve davranış standartlarıyla da değerlendirilmesini beraberinde getiriyor.

KPSS Adayları İçin Uzun Vadeli Etki

Yeni sistem, henüz atanmayı bekleyen KPSS adayları açısından da uyarı niteliğinde. Adaylık sürecinde yapılacak disiplin kaynaklı bir hata, yalnızca mevcut görevi değil, önümüzdeki üç yılı da etkileyebilecek.

Bu nedenle kamu kariyeri hedefleyen adaylar için aday memurluk, artık “alışma dönemi” olarak değil, kariyerin en kritik eşiği olarak okunuyor.

RESMİ GAZETE KARARIN TAMAMI:

BAZI KANUNLARDA VE 375 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

MADDE 1- 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 56 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 56- Adaylık süresi içinde; temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin herhangi birinde başarısız olanlar, birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası almış olanlar ile aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişikleri kesilir. İlişikleri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir.

Bu madde hükümlerine göre ilişikleri kesilenler (sağlık nedenleri hariç) üç yıl süre ile Devlet memurluğuna alınmazlar.”

MADDE 2- 657 sayılı Kanunun 57 nci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 3- 657 sayılı Kanunun 127 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi hâlinde, kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan disiplin ceza zamanaşımı süresi içinde; zamanaşımı süresinin dolması veya altı aydan daha az süre kalması hâlinde en geç altı ay içinde karar gerekçesi dikkate alınarak yeniden disiplin cezası tesis edilebilir.”

MADDE 4- 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendine “idari para cezasına dair tutanak düzenlemek” ibaresinden sonra gelmek üzere “, paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliği faaliyetinde bulunanları denetlemek, aykırı görülen hususlarla ilgili olarak sorumlular hakkında idari para cezasına dair tutanak düzenlemek.” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 5- 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun geçici 17 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “31/12/2025” ibaresi “31/12/2030” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 6- 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 12- 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 11/9/2014 ile 15/10/2019 tarihi arasında (bu tarihler dahil) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden alt işverenlere rücuya konu tutarların söz konusu ihale sözleşmeleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden vazgeçilir.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla birinci fıkra kapsamında kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, birinci fıkra uyarınca tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri ve vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. İcra takiplerinde tahsilinden vazgeçilen kısma ilişkin olarak harç alınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ile vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverene rücu edilerek takip ve tahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez.”

MADDE 7- 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ek 19 uncu maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “16.881” ibaresi “20.000” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 8- 5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 112- 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerince;

a) 2025 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde prime esas günlük kazancı 1.300 Türk lirası ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2026 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,

b) 2026 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,

2026 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemi için günlük 42,33 Türk lirası ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır. Ancak (a) bendinde belirtilen prime esas günlük kazanç tutarı, 6356 sayılı Kanun hükümleri uyarınca toplu iş sözleşmesine tabi özel sektör işverenlerine ait işyerleri için 2.600 Türk lirası olarak esas alınır.

Bu madde kapsamında destekten yararlanılacak ayda/dönemde, 2025 yılı Ocak ila Aralık aylarında/döneminde aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısının altında bildirimde bulunulması hâlinde bu madde hükümleri uygulanmaz.

Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad ve ünvan altında ya da bir iş birimi olarak açılması veya yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi İşsizlik Sigortası Fonu katkısından yararlanmak amacıyla muvazaalı işlem tesis ettiği anlaşılan veya 2026 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemi için mahkeme kararıyla veya yapılan kontrol ve denetimlerde; çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalıyı fiilen çalıştırmadığı tespit edilen işyerleri ile sigortalıların prime esas kazançlarını Kuruma bildirmediği veya eksik bildirdiği tespit edilen işyerlerinden İşsizlik Sigortası Fonunca karşılanan tutar, gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınır ve bu işyerleri hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz. Ancak, ilgili ayda 2026 yılı Ocak ila Aralık aylarına/dönemine ait aylık brüt asgari ücretin onda birini geçmeyecek tutarda eksik prime esas kazanç bildirimi yapıldığının tespiti durumunda Kurumca yapılacak ihtar üzerine on beş günlük süre içinde söz konusu eksikliği gideren işyerleri hakkında bu madde hükümleri uygulanmaya devam eder. Bu maddenin uygulanmasında bu Kanunun ek 14 üncü maddesi hükümleri uygulanmaz.

İşyerinde çalıştırılan sigortalılarla ilgili 2026 yılı Ocak ila Aralık aylarına/dönemine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin yasal süresi içinde verilmediği, sigorta primlerinin yasal süresinde ödenmediği, Kuruma prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunması hâllerinde bu maddeye ilişkin hükümler uygulanmaz. Ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendiren ya da ilgili diğer kanunlar uyarınca yapılandıran işverenler bu tecil ve taksitlendirme veya yapılandırma devam ettiği sürece bu madde hükümlerinden yararlandırılır.

Birinci fıkranın (a) bendinin uygulanmasında, bir önceki yılın aynı ayına ilişkin olarak aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi verilmemiş olması hâlinde bildirim yapılmış takip eden ilk aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesindeki veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesindeki bildirimler esas alınır. 2026 yılından önce bu Kanun kapsamına alınmış ancak 2025 yılında sigortalı çalıştırmamış işyerleri hakkında birinci fıkranın (b) bendi hükümleri uygulanır.

Sigortalı ve işveren hisselerine ait sigorta primlerinin Devlet tarafından karşılandığı durumlarda işverenin ödeyeceği sigorta priminin İşsizlik Sigortası Fonunca karşılanacak tutardan az olması hâlinde sadece sigorta prim borcu kadar mahsup işlemi yapılır.

3213 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesi uyarınca ücretleri asgari ücretin iki katından az olamayacağı hükme bağlanan “Linyit” ve “Taşkömürü” çıkarılan işyerlerinde yer altında çalışan sigortalılar için birinci fıkranın uygulanmasında (a) bendi uyarınca belirlenecek günlük kazanç 3.467 Türk lirası olarak ve 2025 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen prim ödeme gün sayısının bir buçuk katını geçmemek üzere, 2026 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısı dikkate alınır.

Bu madde hükümleri, 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri için uygulanmaz.

4734 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için bu maddenin birinci fıkrası uyarınca İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişinden kesilerek Türkiye İş Kurumuna iade edilir.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Türkiye İş Kurumunun görüşleri alınmak suretiyle Kurum tarafından belirlenir.”

MADDE 9- 15/2/2011 tarihli ve 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “yayın yapan ve” ibaresi “yayın yapan veya geçici 4 üncü madde kapsamında yayınlarına devam eden kuruluşlardan” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 10- 19/8/2016 tarihli ve 6741 sayılı Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Şirket tarafından kurulacak diğer şirketler, Türkiye Varlık Fonu ve Türkiye Varlık Fonu bünyesinde kurulacak alt fonlar” ibaresi “Türkiye Varlık Fonu veya bunlar tarafından hakim hissedar olarak kurulan ve kurulacak şirketler veya alt fonlar ile bunların kurucusu olduğu veya bedellerini ödemek suretiyle sermayesinin ya da katılım paylarının yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler, alt fonlar ve bunların bağlı ortaklıkları” şeklinde, ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan “Şirket tarafından kurulacak diğer şirketler, Türkiye Varlık Fonu ve Türkiye Varlık Fonu bünyesinde kurulacak alt fonların” ibareleri “Türkiye Varlık Fonu veya bunlar tarafından hakim hissedar olarak kurulan ve kurulacak şirketler veya alt fonlar ile bunların kurucusu olduğu veya bedellerini ödemek suretiyle sermayesinin ya da katılım paylarının yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler, alt fonlar ve bunların bağlı ortaklıklarının” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 11- 6741 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiş, beşinci fıkrasının birinci cümlesine “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu,” ibaresinden sonra gelmek üzere “12 nci maddesi dışındaki” ibaresi eklenmiş ve fıkranın Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

“(4) Şirket, Türkiye Varlık Fonu veya bunlar tarafından hakim hissedar olarak kurulan ve kurulacak şirketler veya alt fonlar ile bunların kurucusu olduğu veya bedellerini ödemek suretiyle sermayesinin ya da katılım paylarının yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler, alt fonlar ve bunların bağlı ortaklıkları özel hukuk hükümlerine tabi olup, bunlardan şirketler hakkında 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile kendi özel mevzuatı, Türkiye Varlık Fonu dahil fonlar hakkında ise kendi özel mevzuatı uygulanır. Şirket, Türkiye Varlık Fonu, bunlar tarafından hakim hissedar olarak kurulan ve kurulacak şirketler veya alt fonlar ile bunların kurucusu olduğu veya bedellerini ödemek suretiyle sermayesinin ya da katılım paylarının yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler, alt fonlar ve bunların bağlı ortaklıkları, bu Kanunda yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, idari ve mali konularda kamu idaresini veya sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan şirket, işletme, teşebbüs ve kuruluşları ilgilendiren mevzuat hükümlerine, kısıtlamalarına ve uygulamalarına tabi tutulamaz.”

“Bu Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen düzenlemelere tabi olmak kaydıyla, Türkiye Varlık Fonunun, Şirketin veya bunlar tarafından hakim hissedar olarak kurulan ve kurulacak şirketler veya alt fonların; kurucusu olduğu veya bedellerini ödemek suretiyle sermayesinin ya da katılım paylarının yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler, alt fonlar ve bunların bağlı ortaklıkları hakkında ise bu fıkranın birinci cümlesinde sayılan Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerden; 6362 sayılı Kanun, 4054 sayılı Kanun ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesi dışındaki mevzuat hükümleri uygulanmaz.”

MADDE 12- 22/6/2022 tarihli ve 7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanununun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi” ibaresi “yönetici şirket” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 13- 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 34 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına “Strateji ve Bütçe Başkan Yardımcılarına” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Siber Güvenlik Başkan Yardımcılarına” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 14- Bu Kanunun;

a) 5 inci ve 8 inci maddeleri 1/1/2026 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde,

b) 7 nci maddesi 2026 yılı Ocak ayı ödeme döneminden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde,

c) 11 inci maddesiyle yeniden düzenlenen 6741 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası ile “ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesi” ibaresi hariç olmak üzere beşinci fıkrasının ikinci cümlesi 5/12/2025 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde,

ç) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Haberin Yazarı: Ayşe Demir

Ayşe Demir, dijital gazetecilik alanında uzman bir haber editörüdür. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi mezunu olan Demir, 10 yılı aşkın süredir kamu, İŞKUR ve memur haberleri üretmektedir. Doğruluk, tarafsızlık ve güvenilir bilgiye öncelik veren yaklaşımıyla tanınır. Habercilik ilkelerine uygun haber üretimi konusunda deneyimlidir ve okuyuculara her zaman güvenilir, güncel haberler sunmayı hedefler.

Daha Fazla Yazısı